5 “chìa khóa vàng” từ HCDC bảo vệ bữa ăn gia đình khỏi ngộ độc thực phẩm

Trong bối cảnh các vấn đề về vệ sinh an toàn thực phẩm trở thành tâm điểm chú ý của cộng đồng, việc bảo vệ sức khỏe gia đình từ chính căn bếp nhỏ không còn là trách nhiệm của riêng ai. Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TP.HCM (HCDC) đã đưa ra khuyến cáo 5 “chìa khóa” cốt lõi mà mỗi người nội trợ cần nằm lòng để đảm bảo mọi bữa ăn đều thực sự an toàn và bổ dưỡng.

1. Ranh giới sạch sẽ từ đôi bàn tay và không gian bếp

Bước đầu tiên, cũng là quan trọng nhất trong hành trình ngăn chặn vi khuẩn, chính là duy trì vệ sinh tuyệt đối. Nhiều người thường lơ là việc rửa tay, nhưng thực tế đây là “lá chắn” đầu tiên chống lại các tác nhân gây bệnh. Chuyên gia y tế nhấn mạnh, đôi bàn tay cần được rửa sạch không chỉ trước khi bắt đầu chế biến mà còn phải thực hiện thường xuyên trong suốt quá trình nấu nướng. Đặc biệt, sau mỗi lần đi vệ sinh, việc rửa tay kỹ lưỡng là yêu cầu bắt buộc để tránh lây nhiễm chéo vi sinh vật nguy hại vào thực phẩm.

Sự sạch sẽ không chỉ dừng lại ở đôi bàn tay mà phải lan tỏa ra toàn bộ không gian bếp. Mọi bề mặt từ bàn đá, kệ bếp đến các dụng cụ như dao, thớt, nồi niêu đều cần được rửa sạch và vệ sinh kỹ sau mỗi lần sử dụng. Bên cạnh đó, việc ngăn chặn sự xâm nhập của côn trùng, động vật gây hại hoặc vật nuôi vào khu vực chế biến cũng là yếu tố then chốt để duy trì môi trường nấu nướng an toàn.

2. Thiết lập “biên giới” giữa thực phẩm sống và chín

Một sai lầm phổ biến trong nhiều gia đình là trộn lẫn nguyên liệu tươi sống với thức ăn đã qua chế biến. Để đảm bảo an toàn, cần thiết lập ranh giới rõ ràng: tuyệt đối tách biệt thịt, gia cầm và hải sản tươi sống với các loại thực phẩm khác.

Lây nhiễm chéo thường xảy ra qua các dụng cụ trung gian. Vì vậy, nguyên tắc quan trọng là không dùng chung dao, thớt hoặc các dụng cụ nhà bếp giữa thực phẩm sống và chín. Trong bảo quản, thức ăn nên được đựng trong hộp chuyên dụng, có nắp kín, đảm bảo thực phẩm sống không tiếp xúc hoặc rò rỉ sang món ăn đã chế biến.

3. Sức mạnh diệt khuẩn từ nhiệt độ nấu nướng

Nhiệt độ là “vũ khí” hiệu quả nhất để tiêu diệt vi khuẩn có hại. Việc nấu chín kỹ thực phẩm, đặc biệt là thịt, trứng và hải sản, là yêu cầu bắt buộc. Với các món súp hoặc món hầm, thực phẩm cần đạt độ sôi hoàn toàn, nhiệt độ bên trong tối thiểu từ 70°C trở lên.

Một cách kiểm tra độ chín của thịt và gia cầm là quan sát phần nước tiết ra: nước phải trong, không còn màu hồng. Đồng thời, thức ăn đã nấu chín khi sử dụng lại cần được hâm nóng kỹ để bảo đảm an toàn cho người dùng.

4. Cuộc chiến với thời gian và nhiệt độ bảo quản

Sau khi chế biến, thực phẩm bước vào giai đoạn nhạy cảm nhất. Các chuyên gia khuyến cáo không để thức ăn chín ở nhiệt độ phòng quá 2 giờ, vì đây là khoảng thời gian thuận lợi để vi khuẩn sinh sôi.

Thực phẩm dễ hỏng, rau quả hoặc thức ăn đã nấu chín chưa dùng hết cần được bảo quản ở nhiệt độ thấp, thường dưới 5°C. Tuy nhiên, tủ lạnh không phải là “chiếc rương thần kỳ” có thể lưu giữ thực phẩm vô thời hạn. Người nội trợ không nên bảo quản đồ ăn quá lâu, kể cả trong ngăn mát hay ngăn đá.

Khi sử dụng lại, thực phẩm cần được hâm nóng ở nhiệt độ trên 60°C. Đặc biệt, không nên rã đông thực phẩm ở nhiệt độ phòng vì điều này tạo điều kiện cho vi khuẩn ở bề mặt phát triển trước khi phần lõi kịp tan đá.

5. Lựa chọn nguồn nguyên liệu tinh khiết và tươi ngon

Chất lượng bữa ăn bắt đầu từ nguồn nước và nguyên liệu đầu vào. Việc sử dụng nước sạch hoặc xử lý nước đạt chuẩn trước khi chế biến là nền tảng quan trọng. Người tiêu dùng nên ưu tiên lựa chọn thực phẩm tươi sống, có nguồn gốc rõ ràng và các sản phẩm đã qua xử lý an toàn như sữa tiệt trùng.

Rau quả cần được rửa kỹ, đặc biệt là các loại dùng để ăn sống, nhằm loại bỏ bụi bẩn và dư lượng hóa chất nếu có. Đồng thời, luôn kiểm tra hạn sử dụng và kiên quyết loại bỏ thực phẩm quá hạn, dù bề ngoài vẫn còn nguyên vẹn.

Tuân thủ nghiêm ngặt 5 “chìa khóa” này không chỉ giúp tạo nên những bữa ăn ngon mà còn xây dựng một “tường lửa” vững chắc bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình.